सातारा ( प्रतिनिधी): महाराष्ट्राची भाग्यरेषा मानल्या जाणाऱ्या कोयना धरण परिसराला मंगळवारी मध्यरात्री साडेबारा ते पहाटे चार या अवघ्या साडेतीन तासांच्या कालावधीत भूकंपाच्या सलग पाच सौम्य धक्क्यांनी हलवून सोडले. रिश्टर स्केलवर २ ते २.५ एवढी नोंद असलेल्या या भूकंपांची तीव्रता कमी असल्याने नागरिकांना ते फारसे जाणवले नाहीत आणि कोणतीही वित्त अथवा जीवितहानी झालेली नाही. या धक्क्यांमुळे धरणाला कसलाही धोका पोहोचलेला नसून ते पूर्णपणे सुरक्षित आहे. मात्र, ऐन संवेदनशील काळात कोयनानगर येथील मुख्य भूकंपमापन केंद्र तांत्रिक कारणास्तव बंद असल्याची गंभीर बाब समोर आल्याने धक्क्यांची खोली आणि अक्षांश-रेखांशासह अचूक तपशील मिळण्यात अडचण निर्माण झाली आहे.
भूकंप प्रवण क्षेत्रात मोडणाऱ्या कोयना धरण खोऱ्यामध्ये धरणाच्या उभारणीपासून आजतागायत लहान-मोठ्या लाखो भूकंपांची नोंद झाली असून, ३ रिश्टर स्केलपेक्षा जास्त तीव्रता असल्यावरच हे हादरे प्रकर्षाने जाणवतात. मंगळवारी मध्यरात्री १२.३० वाजता २.१ रिश्टर स्केल तीव्रतेचा पहिला धक्का नोंदवला गेला. त्यानंतर एका तासाने म्हणजेच दीड वाजता २.३ तीव्रतेचा दुसरा धक्का बसला. मध्यरात्रीनंतर पहाटेच्या सुमारास ही मालिका सुरूच राहिली; ज्यात सव्वातीन वाजता २.२, त्यानंतर पंधराच मिनिटांनी २.५ आणि शेवटी पहाटे ४ वाजता २.१ रिश्टर स्केल क्षमतेचा पाचवा धक्का बसला. या सर्व हादऱ्यांचा केंद्रबिंदू साताऱ्यापासून साधारणपणे ५० ते ५२ किलोमीटर अंतरावर एकवटलेला होता.
ऐन गणेशोत्सवाच्या धामधुमीत कोयना खोऱ्यात भूकंपाची ही मालिका झाल्याची माहिती समोर येताच पाटण तालुक्यासह संपूर्ण परिसरात काही काळ भीतीचे वातावरण निर्माण झाले होते. तथापि, सुदैवाने पाटण तालुक्यात किंवा धरण पाणलोट क्षेत्रात कुठेही पडझड अथवा नुकसानीची नोंद झालेली नाही. दरम्यान, कोयना खोऱ्यात भूकंप झाल्यास कोयनानगर, सातारा आणि कोल्हापूर या तिन्ही केंद्रांवरील नोंदींच्या आधारे भूकंपाचे अंतर, जमिनीखालील अचूक खोली आणि अक्षांश-रेखांश निश्चित केले जातात. परंतु कोयनानगरचे केंद्र बंद असल्याने या पाचही धक्क्यांच्या सखोल नोंदी तात्काळ उपलब्ध होऊ शकल्या नाहीत, असे कोयनेच्या भूकंप मापन केंद्रातील अधिकारी किरण कानुगडे यांनी स्पष्ट केले आहे.
