पुणे: महाराष्ट्रातून मान्सूनच्या परतीचा प्रवास सुरू झाला असून, १ जून ते ३० सप्टेंबर हा मान्सूनचा मुख्य हंगाम संपल्याची अधिकृत घोषणा पुणे वेधशाळेने केली आहे. यंदा राज्यभरात सरासरीच्या तुलनेत केवळ ८१ टक्के पावसाची नोंद झाली असून, एकूण १९ टक्के पावसाची घट नोंदवली गेली आहे. पावसाचा मुख्य काळ संपुष्टात आला असला तरी येत्या दोन ते तीन दिवसांत परतीच्या पावसासाठी पोषक वातावरण तयार होत असल्याची माहिती वेधशाळेचे हवामानशास्त्रज्ञ एस. डी. सानप यांनी दिली आहे.
यंदाच्या पावसाळ्यात राज्याच्या विविध विभागांत पावसाने ओढ दिल्याने विषम स्थिती पाहायला मिळाली. कोकण विभागात १४ टक्के, मध्य महाराष्ट्रात ११ टक्के आणि विदर्भात २३ टक्के तूट राहिली आहे. मात्र, सर्वाधिक भीषण परिस्थिती मराठवाडा विभागात निर्माण झाली असून, तेथे तब्बल ४० टक्के पावसाची तूट नोंदवली गेली आहे. गेल्या दोन महिन्यांपासून पावसाने पाठ फिरवल्यामुळे मराठवाड्यात शेतकरी वर्गावर गंभीर संकट ओढवले आहे. पुढील एक ते दोन दिवस तुरळक ठिकाणी मेघगर्जनेसह पाऊस पडण्याची शक्यता वगळता १ आणि २ ऑक्टोबरनंतर कोणतीही नवी हवामान प्रणाली सक्रिय नसल्याने राज्यात पावसाची शक्यता मावळली आहे.
जिल्हानिहाय आकडेवारीनुसार मराठवाड्यातील बीड जिल्ह्यात तब्बल ५१ टक्के, हिंगोलीत ४९ टक्के, जालन्यात ४८ टक्के, धाराशिवमध्ये ४५ टक्के, परभणीत ४० टक्के, लातूरमध्ये ३८ टक्के, नांदेडमध्ये ३४ टक्के आणि छत्रपती संभाजीनगरमध्ये १९ टक्के तुटीची नोंद झाली आहे. पश्चिम महाराष्ट्रात सोलापूर जिल्ह्यात सर्वाधिक ५८ टक्के तुटीने परिस्थिती बिकट झाली आहे. याशिवाय सिंधुदुर्गात ३६ टक्के, नाशिकमध्ये ३३ टक्के, सातार्‍यात २८ टक्के, सांगलीत २४ टक्के, पालघरमध्ये २१ टक्के, पुण्यात १४ टक्के, कोल्हापुरात १५ टक्के, रत्नागिरीत १६ टक्के, ठाण्यात ११ टक्के, मुंबई उपनगरात ९ टक्के आणि रायगडमध्ये ६ टक्के तूट राहिली आहे.
उत्तर महाराष्ट्रात नंदुरबार जिल्ह्यात ३९ टक्के, धुळ्यात १९ टक्के तर जळगावात ११ टक्के तूट नोंदली गेली. विदर्भात अमरावतीत ४० टक्के, अकोल्यात ३७ टक्के, वाशीममध्ये ३५ टक्के, चंद्रपुरात २९ टक्के, नागपूर व वर्ध्यात प्रत्येकी २८ टक्के, यवतमाळमध्ये २३ टक्के, बुलढाण्यात १७ टक्के, भंडाऱ्यात १६ टक्के आणि गडचिरोलीत १५ टक्के पावसाची घट झाली आहे. दरम्यान, ऑक्टोबर महिन्याच्या सुरुवातीला राज्यात सरासरी तापमान ३० अंश सेल्सिअसच्या आसपास राहील आणि विदर्भ तसेच मराठवाड्यात तापमानाचा पारा वाढलेलाच राहून ‘ऑक्टोबर हीट’ची तीव्रता जाणवेल, असा अंदाज वेधशाळेने वर्तवला आहे.
