राजापूर: शतकानुशतके रूढ असलेल्या अनिष्ट रूढी-परंपरांना छेद देत राजापूर तालुक्यातील मूर-तांबळवाडी येथील ग्रामस्थांनी सामाजिक परिवर्तनाच्या दिशेने अत्यंत धाडसी व पुरोगामी पाऊल उचलले आहे. पतीच्या निधनानंतर महिलांचे कुंकू पुसणे आणि अंगावरील सौभाग्याचे अलंकार उतरवण्याची जाचक विधवा प्रथा वाडीत यापुढे पूर्णपणे बंद करण्याचा ऐतिहासिक व क्रांतिकारी निर्णय ग्रामस्थांनी सर्वानुमते घेतला आहे. या पुरोगामी निर्णयामुळे स्त्री सन्मान आणि सामाजिक समतेचा नवा आदर्श निर्माण झाला असून, पंचक्रोशीतून या भूमिकेचे जोरदार स्वागत होत आहे.
पतीच्या निधनाचे अतीव दुःख पचवत असतानाच, संबंधित महिलेवर सौभाग्याची प्रतीके बळजबरीने काढून घेण्याची अमानुष प्रक्रिया लादली जाते. या अनिष्ठ परंपरेमुळे शोकाकूल महिलेला प्रचंड मानसिक वेदना आणि अपमानास्पद वागणुकीतून जावे लागते. बदलत्या काळानुसार स्त्रियांना अनावश्यक यातना देणाऱ्या अशा जुनाट प्रथा हद्दपार होण्याची नितांत गरज ओळखून, मूर-तांबळवाडी ग्रामस्थांनी ही कुप्रथा मुळापासून संपवण्याचा एकमुखी ठराव बैठकीत मंजूर केला. मुंबई मंडळाचे अध्यक्ष प्रकाश बारगोडे, प्रकाश यद्रुक, सचिव विलास पवार, तसेच विजय बने, राजेश बने, विजय पवार, रघुनाथ गुंडये यांच्यासह मंडळाचे सर्व पदाधिकारी आणि स्थानिक ग्रामस्थांच्या उपस्थितीत झालेल्या बैठकीत हा निर्णय घेण्यात आला.
काळानुरूप समाजाने पुढे जात अशा कालबाह्य प्रथांवर सामूहिक बहिष्कार घालणे काळाची गरज बनली आहे. ज्या अनिष्ट रूढींमुळे महिलांच्या आत्मसन्मानाला ठेच पोहोचते आणि त्यांना मानसिक त्रासाला सामोरे जावे लागते, त्या नष्ट करण्यासाठी संपूर्ण समाजाने एकदिलाने पुढे आले पाहिजे, अशी भावना या वेळी व्यक्त करण्यात आली. प्रत्येक गावाने आणि ग्रामपंचायतीने अशा परिवर्तनशील पावलांचा आदर्श घेऊन स्त्री सन्मान व सक्षमीकरणाला खऱ्या अर्थाने बळ दिले पाहिजे, असा एकमुखी सूर बैठकीत उमटला. मूर-तांबळवाडीने घेतलेल्या या मानवी मूल्यांची जपणूक करणाऱ्या निर्णयाने संपूर्ण तालुक्यात सामाजिक सुधारणेची नवी दिशा दाखवून दिली आहे.





