सागरी जैवविविधतेच्या अभ्यासक फहाद जमादारांनी घेतली महत्त्वपूर्ण नोंद
दापोली: दापोली तालुक्याला लाभलेली विस्तीर्ण किनारपट्टी ही सागरी परिसंस्थेच्या दृष्टीने अत्यंत समृद्ध मानली जाते, याची प्रचिती हर्णे येथील समुद्रकिनाऱ्यावर पुन्हा एकदा आली आहे. हर्णे किनारपट्टीवर सागरी जीवांचा शोध व नियमित निरीक्षण करत असताना सागरी जैवविविधतेचे अभ्यासक फहाद जमादार यांना ‘बॉम्बे डोरिड स्लग’ या नावाने ओळखल्या जाणाऱ्या अत्यंत लक्षवेधी व वैशिष्ट्यपूर्ण अपृष्ठवंशी सागरी जीवाचे दर्शन घडले आहे.
समुद्रकिनाऱ्यावरील खडकाळ भाग, भरती-ओहोटीचा पट्टा आणि इतर सागरी अधिवासांमध्ये विविध प्रकारचे सूक्ष्म तसेच वैशिष्ट्यपूर्ण जीव वास्तव्यास असतात. त्यापैकी ‘समुद्री स्लग’ हा विशेष लक्षवेधी जीव असून, जेएनके मरिन ॲक्वा लाईफच्या माध्यमातून सागरी जीव, त्यांचे नैसर्गिक अधिवास आणि जैवविविधता संवर्धनाशी संबंधित क्षेत्रीय कार्य करणारे अभ्यासक फहाद जमादार यांच्या नियमित किनारपट्टी निरीक्षणादरम्यान हा जीव कॅमेऱ्यात टिपला गेला. अशा दुर्मिळ व वैशिष्ट्यपूर्ण जीवांची नोंद ठेवणे, त्यांची छायाचित्रे घेणे आणि अधिवासाविषयी माहिती संकलित करणे हे सागरी जैवविविधतेच्या सखोल अभ्यासासाठी अत्यंत उपयुक्त ठरते.
हर्णे भागातील खडकाळ किनारे आणि भरती-ओहोटीची वैशिष्ट्यपूर्ण रचना विविध प्रकारच्या सागरी जीवांना पोषक अधिवास उपलब्ध करून देत असून, अशा क्षेत्रांचे सातत्याने निरीक्षण केल्यास परिसरातील सागरी प्रजातींची संपन्नता आणि त्यांच्या अधिवासाची वस्तुस्थिती समजण्यास मोठी मदत होते. या महत्त्वपूर्ण नोंदीच्या पार्श्वभूमीवर प्रतिक्रिया देताना पर्यटन व्यावसायिक अभिजीत भोंगले यांनी स्पष्ट केले की, अशा सागरी जीवांचे निरीक्षण करताना त्यांना हाताळणे, त्यांच्या शरीराला इजा पोहोचवणे किंवा नैसर्गिक अधिवासातून बाहेर काढणे पूर्णपणे टाळले पाहिजे; तसेच समुद्रकिनारा प्लास्टिक व इतर कचऱ्यापासून स्वच्छ ठेवणे अत्यंत आवश्यक आहे. अभ्यासक फहाद जमादार यांनी नोंदवलेला हा दुर्मीळ जीव हर्णे किनारपट्टीवरील सागरी जीवसृष्टीच्या पुढील अभ्यासाच्या दृष्टीने मैलाचा दगड ठरू शकतो, असा विश्वासही यानिमित्ताने व्यक्त करण्यात आला आहे.







