रत्नागिरी : मोबाइलच्या आभासी जगात अडकून न पडता शाळकरी मुलांनी मनसोक्त खेळावे, अवांतर पुस्तकांचे वाचन करावे आणि आपले सुंदर बालपण आनंदाने जगावे, यासाठी दिवसातून जास्तीत जास्त फक्त पाच मिनिटेच स्क्रीन बघावी, असा महत्त्वपूर्ण सल्ला नामवंत सायबरतज्ज्ञ डॉ. अक्षय फाटक यांनी दिला. भारत शिक्षण मंडळाच्या येथील कृष्णाजी चिंतामण आगाशे प्राथमिक विद्यामंदिरात शारदोत्सवानिमित्त आयोजित विशेष प्रबोधनपर कार्यक्रमात ते प्रमुख मार्गदर्शक म्हणून बोलत होते. यावेळी त्यांनी इयत्ता चौथीच्या विद्यार्थ्यांशी अत्यंत आपुलकीने संवाद साधत मोबाइलच्या अतिवापराचे दुष्परिणाम उलगडून दाखवले, तसेच उपस्थित पालकांना मुलांचा वाढता स्क्रीन टाईम, ऑनलाइन गेम्सचे धोके आणि आर्थिक सुरक्षिततेविषयी सविस्तर मार्गदर्शन केले.
कार्यक्रमादरम्यान डॉ. फाटक यांनी विद्यार्थ्यांशी संवाद साधताना स्पष्ट केले की, मोबाइलच्या सततच्या वापरामुळे डोळ्यांवर तीव्र ताण येणे, लहान वयातच चष्मा लागणे, मान व पाठदुखी तसेच स्मरणशक्तीवर विपरीत परिणाम होणे अशा गंभीर शारीरिक व मानसिक समस्या निर्माण होतात. लहान मुलांनी हेडफोन किंवा इयरफोनचा वापर टाळायला हवा, कारण यामुळे कानाच्या नाजूक पडद्याला कायमस्वरूपी इजा पोहोचू शकते. कोणत्याही प्रश्नाचे उत्तर अथवा माहिती लगेच गुगल किंवा मोबाइलवर शोधण्याऐवजी पुस्तकांचे वाचन करून ज्ञान मिळवण्याची सवय अंगी बाणवावी, असा कानमंत्र त्यांनी दिला. बालपण मैदानावर खेळण्यात आणि निसर्गाचा आनंद घेण्यात घालवावे, असे आवाहन करत त्यांनी विद्यार्थ्यांना अंतर्मुख करणारे प्रश्न विचारले. त्यावर विद्यार्थ्यांनीही प्रामाणिक उत्तरे देत मोबाइलचा अनावश्यक वापर थांबवण्याचा निर्धार व्यक्त केला.
दुसऱ्या सत्रात पालकांशी संवाद साधताना डॉ. फाटक यांनी ऑनलाइन गेमिंग आणि आर्थिक फसवणुकीच्या वाढत्या घटनांवर तीव्र चिंता व्यक्त केली. मुले ऑनलाइन खेळताना किंवा व्हिडिओ पाहताना त्यांच्या हातून घडणाऱ्या एका चुकीमुळे संपूर्ण कुटुंब मोठ्या आर्थिक संकटात सापडू शकते. अनेकदा पालकांच्या नकळत त्यांच्या बँक खात्यांतून लाखो रुपयांची रक्कम परस्पर वर्ग झाल्याचे उशिरा उघडकीस येते. त्यामुळे पालकांनी आपल्या मोबाइलचे पासवर्ड, गुगल पे, फोनपे, पेटीएम यांसारख्या यूपीआय ॲप्सचे गोपनीय पिन मुलांसमोर टाकणे पूर्णपणे टाळावे आणि आर्थिक गोपनीयतेची कोणतीही माहिती मुलांना देऊ नये. मुलांना मोबाइल वापरण्याचे अमर्याद स्वातंत्र्य देणे धोक्याचे ठरू शकते, असे स्पष्ट करत त्यांनी सांगितले की तंत्रज्ञानाचा वापर करताना सुरक्षिततेचे नियम पाळणे अत्यंत गरजेचे आहे. मुलांच्या सवयी बदलण्यासाठी पालकांनी स्वतःही घरातील मोबाइलचा वापर मर्यादित ठेवून मुलांसमोर चांगला आदर्श निर्माण करावा, असे आवाहन त्यांनी केले.
कार्यक्रमाच्या सुरुवातीला मान्यवरांच्या हस्ते शारदामातेच्या प्रतिमेला पुष्पहार अर्पण करून दीपप्रज्वलन करण्यात आले. शाळेच्या मुख्याध्यापिका सौ. प्राजक्ता कदम यांनी प्रास्ताविक करून डॉ. अक्षय फाटक यांच्या कार्याचा परिचय करून दिला, तर कार्यक्रमाच्या शेवटी सहशिक्षिका सौ. गुणे यांनी आभार मानले. या उद्बोधक व्याख्यानाला भारत शिक्षण मंडळाचे पदाधिकारी, शिक्षक, पालक आणि विद्यार्थी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
