दिवाळीच्या उत्सवात फटाक्यांची आतषबाजी करताना दाखवलेला क्षणभराचा निष्काळजीपणा आयुष्यभराच्या अंधकाराला कारणीभूत ठरू शकतो, असा गंभीर इशारा नेत्रतज्ज्ञांनी दिला आहे. प्रकाशाचा आणि आनंदाचा सण साजरा करताना फटाक्यांमुळे डोळ्यांना होणाऱ्या दुखापतींचे प्रमाण लक्षणीयरीत्या वाढते. फटाक्यांमधून उडणाऱ्या बारीक ठिणग्या, विषारी धूर, गरम राख आणि उडणारे रासायनिक कण डोळ्यांसारख्या अतिसंवेदनशील अवयवाला कायमचे निकामी करू शकतात. त्यामुळे फटाके उडवताना डोळ्यांची जळजळ होणे किंवा किरकोळ इजा होणे या बाबींकडे दुर्लक्ष करणे धोक्याचे ठरू शकते.
डॉ. अग्रवालस् आय हॉस्पिटलच्या चीफ स्ट्रॅटेजी ऑफिसर आणि हेड ऑफ क्लिनिकल सर्व्हिसेस डॉ. वंदना जैन यांनी यासंदर्भात सावधगिरीचा इशारा देताना स्पष्ट केले की, फटाक्यांमुळे केवळ वरवरची जळजळच होत नाही, तर दृष्टी कायमस्वरूपी नष्ट होण्याइतपत गंभीर इजा होऊ शकते. विशेषतः लहान मुलांच्या बाबतीत मोठ्या व्यक्तींनी अत्यंत दक्ष राहणे आवश्यक असून फटाके नेहमी मोकळ्या वातावरणातच आणि पुरेसे अंतर राखून उडवले पाहिजेत. केवळ फटाके फोडणाऱ्या व्यक्तीलाच नव्हे, तर आजूबाजूला उभ्या असलेल्या बघ्यांनाही या अपघातांची मोठी झळ पोहोचते. डोळ्यात कचरा गेल्यास किंवा इजा झाल्यास डोळे चोळणे अथवा घरगुती उपचार करणे पूर्णपणे टाळावे आणि तातडीने नेत्रतज्ज्ञांचा सल्ला घ्यावा.
फटाक्यांच्या भीषण स्फोटांमुळे डोळ्यांना विविध प्रकारच्या गंभीर दुखापती होतात. रासायनिक घटकांमुळे आणि उष्णतेमुळे डोळ्यांचे बाह्य पटल अर्थात कॉर्नियावर ओरखडे उठणे, डोळ्यांचा पांढरा पडदा भाजणे, पापण्यांना इजा होणे आणि अंतर्गत रक्तवाहिन्या फुटून डोळ्यांत रक्तस्राव होण्याचा मोठा धोका असतो. अतिशक्तीशाली फटाक्यांच्या स्फोटातील हवेच्या तीव्र दाबामुळे थेट डोळ्याचा गोळा फुटण्याची किंवा रेटिनाचे कधीही न भरून येणारे नुकसान होऊन दृष्टी जाण्याची दाट शक्यता असते. सणाचा आनंद सुरक्षितपणे उपभोगण्यासाठी फटाक्यांच्या दुष्परिणामांची जाणीव ठेवून डोळ्यांचे रक्षण करणे अत्यंत गरजेचे आहे.
